Hoe gezond is jouw kraanwater echt

Ik hoor regelmatig dat mensen denken dat kraanwater in Nederland van twijfelachtige kwaliteit is en dat je daarom beter gefilterd water of water uit flessen kunt drinken. Dat beeld klopt niet helemaal, want kraanwater wordt hier juist streng gecontroleerd. In deze blog lees je waar de kwaliteit van kraanwater wel en niet van afhangt, en wanneer het verstandig is om iets aan te passen.

Wat er al standaard gecontroleerd wordt

Het drinkwaterbedrijf in jouw regio controleert het water continu op honderden stoffen, zoals bacteriën, zware metalen en resten van bestrijdingsmiddelen. Voldoet een monster niet aan de norm, dan grijpt het waterbedrijf meteen in zodat het probleem niet bij jouw kraan terechtkomt. Dit is de reden dat kraanwater in Nederland over het algemeen tot de veiligste ter wereld gerekend wordt, en dat verschilt eigenlijk nauwelijks per regio. Toch kunnen de leidingen in huis invloed hebben op de kwaliteit van het water dat uiteindelijk uit de kraan komt. Vooral oude loden leidingen in woningen kunnen de waterkwaliteit uit de kraan beïnvloeden. 

De leidingen in je eigen huis

Woon je in een huis van vóór 1960, dan is de kans aanwezig dat er nog (deels) loden leidingen liggen, zeker in de laatste meters naar de kraan. Lood kan namelijk langzaam in het water oplossen, vooral als het water lang stilstaat in de leiding. Heb je twijfels over de leidingen in je huis, laat dit dan navragen bij je gemeente of het waterbedrijf, want zij hebben vaak een overzicht van waar in de stad nog loden leidingen liggen. Is dit bij jou het geval, dan is het verstandig om 's ochtends het water eerst even te laten doorlopen voor je het gebruikt om te drinken of te koken, zodat het water dat een nacht heeft stilgestaan niet in je glas terecht komt.

Stilstaand water en de temperatuur van je boiler

Ook zonder loden leidingen is stilstaand water niet ideaal. Blijft water lang stil staan in een leiding, dan kunnen daar bacteriën in gaan groeien, met legionella als bekendste voorbeeld. Dit risico is vooral aanwezig bij een boiler of geiser die op een te lage temperatuur staat ingesteld, meestal onder 60 graden. Staat jouw boiler lager, zet deze dan hoger, want boven 60 graden overleeft legionella niet. Heb je een vakantiehuisje of een kraan die je weken niet gebruikt hebt, laat het water dan eerst een paar minuten goed doorstromen voor je het weer gebruikt.

Smaak en geur zeggen niet altijd wat je denkt

Ruikt of proeft je kraanwater soms een beetje naar chloor, dan is dat meestal geen teken van slechte kwaliteit maar juist van de desinfectie die het waterbedrijf toevoegt om bacteriegroei tegen te gaan onderweg naar jouw kraan. Deze geur is meestal het sterkst als het water net uit de kraan komt en trekt vanzelf weg als je het water even in een kan laat staan. Proef je juist een metaalachtige smaak, dan kan dat op koperen leidingen wijzen, wat op zich geen groot risico is maar wel een teken dat het water een tijdje heeft stilgestaan. Dit verschilt sterk per huis en hangt af van het type leidingwerk en hoe vaak de kraan gebruikt wordt.

Wanneer kan een waterfilter een bewuste keuze zijn? 

Het Nederlandse kraanwater wordt zoals gezegd goed gecontroleerd, zodat een waterfilter niet nodig is om veilig water uit de kraan te krijgen. Een filter is daarom vooral een persoonlijke keuze. Mensen kiezen er bijvoorbeeld voor vanwege de smaak, om kalk te verminderen, of omdat ze bepaalde stoffen nog verder terug willen brengen dan de norm al voorschrijft. Kies je voor een filter, houd je dan wel aan het vervangingsschema van de fabrikant, want wordt een filter niet regelmatig vervangen, dan kan het filter zelf juist een broedplaats voor bacteriën worden, zodat het water erna slechter is dan ervoor.

Vaak vergeten mensen ook dat een oude, nooit schoongemaakte waterkoker net zo goed een bron van kalkaanslag en bacteriegroei kan zijn als de leiding zelf.

Veelgestelde vragen

Is kraanwater in Nederland veilig om te drinken? Ja, over het algemeen wel. Het water wordt streng gecontroleerd voordat het bij jouw kraan komt.

Moet ik het water altijd eerst laten doorlopen? Niet per se, maar bij loden leidingen of als de kraan lang niet gebruikt is, is dit wel verstandig.

Waarom ruikt mijn kraanwater soms naar chloor? Dat komt meestal door de desinfectie die het waterbedrijf toevoegt en is geen teken van slechte kwaliteit.

Heeft Nederland een waterfilter nodig? Het Nederlandse kraanwater wordt goed gecontroleerd. Een waterfilter is hier daarom meestal een persoonlijke keuze. Mensen gebruiken er een vanwege de smaak, vanwege kalk of omdat ze bepaalde stoffen verder willen verminderen.

Op welke temperatuur moet mijn boiler staan om legionella te voorkomen? Boven de 60 graden, want daaronder kan legionella zich makkelijker ontwikkelen.