Ventileren in de winter zonder warmte te verliezen

Meestal wordt er gedacht dat ventileren in de winter vooral geld kost, omdat alle warmte dan zo weer naar buiten verdwijnt. Daarom laten ze de ramen liever helemaal dicht zodra het kouder wordt. Dit is juist averechts, want te weinig ventileren zorgt voor vochtophoping en een slechtere luchtkwaliteit in huis. In deze blog lees je hoe je in de winter wel kunt blijven ventileren zonder dat je woning meteen afkoelt.

Waarom ventileren in de winter juist belangrijk is

Ventileer je in de winter minder vaak, dan blijft er meer vocht in huis hangen, doordat je binnen meer kookt, doucht en de was ophangt terwijl je de ramen dichthoudt. Dit vocht slaat neer op koude oppervlakken zoals ramen en buitenmuren, en dat is precies de voedingsbodem waar schimmel op groeit. Daarnaast blijft ook CO2 uit je eigen ademhaling zich ophopen als er te weinig frisse lucht binnenkomt, wat kan zorgen voor hoofdpijn en een suf gevoel. Ventileer je dus niet, dan los je het kouprobleem misschien tijdelijk op, maar creëer je op de langere termijn een ander probleem. 

Kort doorluchten werkt beter dan een raam op een kier 

Zet je een raam de hele dag op een kier, dan koelt de muur en de vloer rondom dat raam voortdurend af, zodat je de verwarming continu moet bijstoken om dat te compenseren. Als je de ramen aan tegenoverliggende kanten van de woning 5 tot 10 minuten helemaal openzet, dan kan de lucht snel doorstromen en wordt de binnenlucht ververst. Omdat de ramen maar kort openstaan, koelen de muren en meubels minder af dan wanneer een raam lange tijd open blijft. Dit wordt luchten of kort doorluchten genoemd. Het is een aanvulling op de dagelijkse ventilatie via roosters, een raam op een kier of een ventilatiesysteem. 

Ventileer op de momenten dat het echt nodig is

Douche je, kook je, of hang je de was binnen op, dan is dat het moment waarop de luchtvochtigheid het snelst oploopt. Zet daarom tijdens en vlak na deze activiteiten de deur of het raam van die ruimte even open, zodat het vocht direct naar buiten kan voor het zich door de rest van het huis verspreidt. Heeft de badkamer een raam noch een afzuiging die goed werkt, laat dan de deur na het douchen een tijdje open zodat het vocht zich niet in die ene ruimte blijft ophopen.

De ventilatieroosters blijven altijd open

Veel mensen sluiten in de winter ook de ventilatieroosters boven de ramen, met dezelfde gedachte dat dit warmte bespaart. Dit is niet verstandig, want deze roosters zorgen voor een constante, kleine luchtstroom die nodig is om de basis luchtkwaliteit op peil te houden. Sluit je deze toch, dan hoopt zich juist sneller vocht en CO2 op, ook als je verder wel af en toe een raam open zet. Laat de roosters daarom het hele jaar door open staan, en pas alleen de kortstondige, felle ventilatie aan op het seizoen. Lucht daarnaast regelmatig kort door de ramen aan tegenoverliggende kanten van de woning helemaal open te zetten. 

Mechanische ventilatie op de juiste stand

Heb je mechanische ventilatie (een systeem dat automatisch lucht af- en aanvoert via kanalen), dan hoef je deze in de winter niet lager te zetten dan normaal. Zet je het systeem te laag om warmte te besparen, dan bereik je vaak het tegenovergestelde effect, omdat het vocht dat in huis ontstaat niet snel genoeg wordt afgevoerd en zich ergens anders in de woning ophoopt, bijvoorbeeld achter kasten of in hoeken die minder goed geventileerd worden.

Een CO2-meter in de woonkamer geeft overigens vaak een beter beeld van of er genoeg geventileerd wordt dan je eigen gevoel van kou of warmte.

Veelgestelde vragen

Kost ventileren in de winter veel stookkosten? Kort doorluchten kost minder dan je zou denken, want de muren en meubels koelen in een paar minuten nauwelijks af. 

Moet ik de ventilatieroosters in de winter dichtzetten? Nee, deze kun je het hele jaar open laten staan, want ze zorgen voor de basis luchtkwaliteit.

Hoe lang moet ik per keer ventileren? Meestal is 5 tot 10 minuten met ramen aan tegenoverliggende kanten van de woning voldoende.

Moet ik na het douchen extra ventileren? Ja, zet dan de deur of het raam van de badkamer even open zodat het vocht direct weg kan.

Kan ik mijn mechanische ventilatie in de winter lager zetten om te besparen? Dat wordt afgeraden, want dan wordt het vocht in huis niet snel genoeg afgevoerd.